Noter Yardımcılığı Nedir, Şartları Nelerdir? (2026 Rehberi)

Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Şubat 2026'da TBMM gündemine gelmesi beklenen 12. Yargı Paketi, noterlik sisteminde devrim niteliğinde değişiklikler öngörüyor. Yargı reformunun en dikkat çeken başlığı ise şüphesiz "Noter Yardımcılığı" kurumu. Hukuk fakültesi mezunları için yeni bir kariyer kapısı aralayan bu düzenleme, mevcut noterlik işleyişini kökten değiştirecek.

Bu makalede; noter yardımcılığı şartlarını, sınav ve staj sürecini, maaş beklentilerini ve mevcut katiplerin durumunu en güncel taslak bilgileri ışığında inceledik.

Noter Yardımcılığı Nedir?

Noter Yardımcılığı, noterlerin iş yükünü hafifletmek ve hukuki güvenliği artırmak amacıyla oluşturulan yeni bir hukukçu kadrosudur. 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, özellikle iş yoğunluğu yüksek olan birinci sınıf noterliklerde noter yardımcısı istihdamı zorunlu hale gelecektir. Diğer noterliklerde ise bu kadro noterin isteğine bağlı (ihtiyari) olacaktır.

Bu yeni kadro, noterlik dairesindeki hiyerarşiyi de değiştirmektedir:

Noter Yardımcısı Olma Şartları Nelerdir?

Yeni düzenleme ile noter yardımcısı olabilmek için aranan şartlar netleşti. Adayların sadece hukuk diplomasına sahip olması yeterli değil; aynı zamanda mesleki yeterliliklerini kanıtlamaları gerekiyor.

İşte madde madde başvuru şartları:

Hukuk Fakültesi Mezunu Olmak: Adayların Türkiye’deki hukuk fakültelerinden mezun olması veya yurt dışı mezuniyetlerinde denklik belgesine sahip olması şarttır.
Noterlik Belgesine Sahip Olmak: Avukatlık stajı bitiminde veya ayrıca yapılan noterlik stajı sonucunda alınan "Noterlik Belgesi" zorunludur.
Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) Başarısı: 24 Ekim 2019 sonrası girişli ve 31 Mart 2024 sonrası mezun adaylar için staja başlamanın ve belgeyi almanın ön koşulu HMGS'den en az 70 puan almaktır.

Yaş Sınırı Var mı?

Mevcut yasa taslağında noter yardımcılığı için özel bir üst yaş sınırı (örneğin 35 yaş şartı) bulunmamaktadır. Noterlik bir serbest meslek statüsünde olduğu için, 657 sayılı kanundaki memuriyet yaş sınırları burada uygulanmamaktadır.

Sınav ve Staj Süreci Nasıl İşleyecek?

Noter yardımcılığına giden yol, tek aşamalı bir atama değil, sınav ve eğitimi kapsayan çok katmanlı bir süreç olarak kurgulanmaktadır.

Ön Koşul Sınavı (HMGS): Sürecin ilk ve en kritik aşaması Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı'dır (HMGS). Adayların sisteme dahil olabilmeleri için öncelikle ÖSYM tarafından yapılan bu sınavda başarılı olmaları şarttır. HMGS, noter yardımcılığı yolculuğunun zorunlu ön eleme sınavı niteliğindedir.
Staj ve Yeterlilik Değerlendirmesi: HMGS barajını aşan adaylar için noterlik stajı süreci devreye girecektir. 12. Yargı Paketi ve ilgili kanun değişiklikleriyle birlikte, bu staj sürecinin noter yardımcılığına özel modüllerle detaylandırılması beklenmektedir.
Noter Yardımcılığı Sınavı: Adayların noter yardımcılığı sınavı, staj bitiminde tabi tutulacağı mülakat, yeterlilik sınavı veya benzeri değerlendirme kriterleri, kanunun yürürlüğe girmesinin ardından çıkarılacak uygulama yönetmelikleriyle netleşecektir. Dolayısıyla süreç "sınavsız" değil; HMGS ile başlayan, stajla devam eden ve yönetmeliklerle belirlenecek mesleki yeterlilik esaslarına dayanan profesyonel bir eleme sistemine sahip olacaktır.

Mevcut Noter Katiplerinin Durumu Ne Olacak?

Düzenlemenin en çok tartışılan yönü, yıllardır bu mesleğe emek veren mevcut noter katiplerinin (başkatip ve katipler) durumudur.

Geçiş Hakkı Yok: Taslak metinde, hukuk fakültesi mezunu olmayan mevcut katiplerin sınavla veya kıdemle "Noter Yardımcısı" olabilmesine dair bir geçiş hükmü bulunmamaktadır.
Diploma Şartı: Bu kadro bir "hukukçu" kadrosu olarak tasarlandığından, hukuk diploması olmayan personelin bu unvanı alması mümkün görünmemektedir. Mevcut katipler idari personel statüsünde görevlerine devam edecektir.

2026 yılı, noterlik mesleği için bir milat olacak. Hukuk fakültesi mezunları için avukatlık ve hakimlikten sonra üçüncü bir ana kariyer yolu açılırken, vatandaşlar için daha güvenli ve hızlı bir noterlik hizmeti hedefleniyor. Süreç, Şubat 2026'da taslağın TBMM'ye sunulmasıyla resmen başlayacak.